Krachtpatsers en krokodillentranen

De voorbije weken heb ik, en met mij vele anderen, het beste van mezelf gegeven op organisatorisch gebied. Ik heb me in allerlei bochten gewrongen om ervoor te zorgen dat ik elke WK wedstrijd van onze teergeliefde Noorderburen kon volgen. Uiteraard moest de dagindeling ook aangepast worden aan alle andere wedstrijden die gespeeld werden, in de naam van "research". Het was van vitaal belang om mogelijke tegenstanders van het Nederlands elftal te analyseren, kansen in te schatten, achtergrond informatie te krijgen,... Niet dat ik een voetbalfanaat ben, in tegendeel zelfs, maar het WK voetbal is zo een van die evenementen waar de sport tot een hoger niveau wordt getild. Dacht ik.
Vanaf de allereerste wedstrijd was de toon gezet. Er komt een bende afgetrainde "studs" het plein opjoggen, die er stuk voor stuk uitzien alsof ze de zwaarse orkaan kunnen doorstaan, zonder ook maar hun evenwicht te verliezen. Allemaal hebben ze een blik in hun ogen die zegt "ik ben een beest". Veelbelovende vooruitzichten. Maar dan komt het. Mister Muscle schopt de bal naar Gespierde Gozer, maar o jee, daar komt Brede Bast van de tegenstanders aangelopen! Wat volgt is een aanraking van, excusez-moi le mot, kust-mijn-kloten, en daar ligt Gespierde Gozer op de grond te janken. Hij grijpt naar zijn hoofd, schreeuwt moord en brand, kijkt vanuit zijn ooghoeken naar de scheidsrechter die, uiteraard, de eerste gele kaart van de wedstrijd trekt. "Ja, ja, dat ziet er uit als een schedelfractuur!"
Dan is het tijd voor de zogenaamde "super slomo", waarin we duidelijk zien dat Gespierde Gozer een tik, nauwelijks het woord waardig, tegen zijn bovenbeen heeft gekregen. Niet eens in de buurt van zijn hersenpan, dus.

Zien, analyseren, evalueren en klasseren onder de noemer "shit that grinds my gears".
Doorheen heel het WK heb ik me afgevraagd of het hier wel degelijk over het wereldkampioenschap voetbal ging of een wereldwijde auditie voor drama-acteurs. De krachtpatsers vielen bij bosjes neer, huilden tranen met tuiten om vervolgens, nadat de scheidsrechter van dienst (onterecht) een overtreding had gefloten, recht te springen en opnieuw een halve marathon te gaan lopen. Als de scheids in zo'n geval toch niet floot, wat raar of zelden het geval was, werd hij omsingeld door een elftal van zwetende bodybuilders die tegen hem stonden te schreeuwen alsof hun leven ervan afhing.

Dan rijst bij mij de vraag of voetbal nog wel om het voetbal draait. Misschien moeten we het omdopen tot "siervallen" of "synchroonstruikelen". We zouden natuurlijk ook alleen maar echte knapperds kunnen laten spelen, om de aandacht van het spel af te leiden. Voor hun schoon ogen zou ik wel opnieuw kijken...

Annick for Kenya

Ouders van Annick Van Uytsel organiseren benefietevenement ten voordele van het Keniaanse dorp Lukore

Op 2 mei 2010 zal op het domein van de humaniora Zusters Van Voorzienigheid in Diest het evenement "Annick for Kenya" plaatsvinden. Tal van lokale artiesten, zoals Jasper Erkens, Guy Swinnen en Lilianne Saint-Pierre, zullen er hun beste beetje voorzetten. Doel is genoeg geld in te zamelen om een waterput te graven in het Keniaanse dorp Lukore.

Ongeveer drie jaar geleden sloeg het noodlot toe in Diest : de 18-jarige Annick Van Uytsel vertrekt naar een fuif in de buurt, om er nooit meer van terug te keren. Na een grootschalige zoekactie die zes dagen duurde, werd het meisje dood teruggevonden in het Albertkanaal in Lummen.
Een jaar later kreeg haar vader, Eddy Van Uytsel, de kans om in het kader van ontwikkelingssamenwerking naar Kenia te reizen, net zoals zijn dochter altijd al had willen doen. Tijdens zijn verblijf in Kenia bezocht Eddy een school met 430 leerlingen, waar een schrijnend tekort aan water was. Op dat moment ontstond bij hem het plan om op die plaats een waterput te boren. De organisatie "Annick for Kenya" was geboren. "Voor Annick was water iets fataals", staat er op de website http://www.annick-van-uytsel.be/ te lezen, "maar water is ook het begin van alle nieuw leven".

Toen hij weer in België was, liet vader Van Uytsel er geen gras over groeien. Op 3 mei 2009 vond de eerste actie ten voordele van Kenia plaats. Diest kwam uit zijn luie stoel en stapte mee in een solidariteitswandeling, om na afloop uit de bol te gaan op "Music for Kenya". 6 en 8 november datzelfde jaar wisten de bezielers van "Annick for Kenya" opnieuw mensen aan te spreken met een one-man cabaretshow van Hugo Symons. Op deze evenementen werd ongeveer € 63 000 ingezameld, waarmee men het leven van enkele honderden Kenianen een stuk aangenamer maakte. Er werd een waterput geboord, een handpomp geplaatst en een waterleiding aangelegd. Men kocht koeien aan, verscheepte ziekenhuismateriaal, een tandartsstoel, enkele computers en naaimachines.

Met de opbrengst van de komende editie van "Annick for Kenya" zal in Lukore de "Annick for Kenya School of Tailoring" (een naaischool) worden uitgebouwd. Hier zullen jonge meisjes die geen kans hebben gekregen om een degelijke opleiding te volgen, naailessen kunnen krijgen om achteraf in hun eigen onderhoud te kunnen voorzien. Dat er voor een naaischool gekozen wordt, is geen toeval : Annick volgde zelf een modeopleiding. Verder zullen er ook zonnepanelen geplaatst worden op het dak van de Mteza Primary School, zodat de intelligentste leerlingen ook na 18 uur nog les kunnen volgen, met het oog op hoger onderwijs. Ten slotte is men ook van plan de Mwangeau Primary School uit te breiden om meer ruimte te creëren. Voorlopig volgen de kinderen daar namelijk nog les in groepen van soms meer dan 100 leerlingen.

Later, als ik klein blijf

Wat wil je later worden, als je groot bent? De vraag lijkt ons te achtervolgen, hoe oud we ook worden. Waarom? Oom en tante vragen het misschien om zeker te zijn dat neef Jan niet eeuwig in de schaduw van uw aanzienlijk groter potentieel zal moeten leven. En oma? Die vraagt het om te weten of ze haar vriendinnen en medegrootmoeders kan verslaan in een rondje "mijn kleinkind hè...!". Allemaal hopen ze Mariette te kunnen overtreffen met haar kleinzoon die ingenieur/hartchirurg/advocaat gaat worden. Later, als hij groot is.

Uiteraard maakt een kleinkind dat journalist gaat worden diepe indruk. Stel u toch eens voor, een mediafiguur! "Dan gaan we u op den televies zien!" Nee, grootmoe, niets is zeker. Misschien wil ik wel achter de schermen werken. Of wie weet wil ik, godbetert, helemaal niets met TV te maken hebben.

Ik zeg "misschien" en "wie weet" omdat ik in alle eerlijkheid moet toegeven dat ik geen flauw benul heb welke kant ik wil uitgaan. Ik weet wel wàt ik wil doen, maar op welke manier ik het wil doen, blijft nog maar de vraag. Ik wil verhalen vertellen en mensen verbazen. Want verbazing, zo lijkt het, is iets waar niemand nog naar streeft. Vertrouwde omgeving is OK. Wat ik niet zie, kan me niet uit mijn lood slaan. Zeer juist, maar o zo bekrompen en kortzichtig. We nemen beter een voorbeeld aan Alice. U weet wel, die van Wonderland. Zij ging wel op verkenning, en intussen weet iedereen wel waar ze toen terecht kwam. De bizarre situaties en dubieuze individuen die deze jongedame op haar pad kruiste, spreken al bijna twee decennia tot mijn verbeelding. Mezelf met tonnen kinderlijk enthousiasme op de wereld storten, met mensen praten die waanzinnige dingen hebben meegemaakt, op plaatsen komen die ik met moeite kan beschrijven en me verwonderen over elk klein detail ; dàt wil ik later doen. En dan, als ik eindelijk bekomen ben van alle gekte, mijn verhalen aan de mensheid vertellen, zodat ik misschien, als ik héél veel geluk heb, toch nog eens iemand vol verwondering naar de wereld kan laten kijken. Want de wereld is mijn Wonderland.

Kiesweek Ekonomica komt er weer aan

De tweede week na de paasvakantie zal in Leuven ook dit jaar weer helemaal in het teken staan van de zogenaamde "kiesweek", en die van Ekonimika in het bijzonder. Net als bij de vorige edities, heeft de kiesploeg van de richting economie aan de KULeuven opnieuw de meeste sponsorgelden. En ze weten hoe ze er gebruik van moeten maken. De hele week lang zullen zij de hongerige studenten spijzen met gratis pitta, friet, spaghetti en barbecue, en ook de dorstigen laven met "free beer". Wie al die calorieën zo snel mogelijk weer kwijt wil, kan zich gaan uitleven met de Ekonomika paint-ball, acro-jump en deathride - vanuit de toren van de universitaire bibliotheek op het Ladeuzeplein. Om zeker te zijn dat niemand zich ook maar een seconde zal vervelen, hebben de economiestudenten ook de avonden volgeboekt met comedy shows, pokertoernooien, quizzen en fuiven, waar men cocktails kan drinken voor een euro. Ten slotte kunnen geïnteresseerden woensdag ook deelnemen aan het "Mentos World Record Geyser Event". Op dat event zal er een poging ondernomen worden om 1200 colafonteintjes te laten spuiten, met behulp van het gekende trucje-met-de-mentos.

(Foto door bine_bardi)

Bloemenfestijn in Gent

Van 17 tot 25 april 2010 zal in Flanders Expo de 34ste editie van de Gentse Floraliën doorgaan. Ruim 300 000 bezoekers zullen kunnen rondwaren in de 4,5 hectaren binnentuin en op het twee kilometer lange wandelparcours. Ongeveer 305 exposanten zullen er tonen hoe de tuin van de toekomst er zal uitzien, hoe bloemschikken ook kan zonder oubollig te zijn en hoe parfum in verband staat met sierteelt. Zoals tijdens de voorgaande edities zullen er ook nu weer talloze prijskampen plaatsvinden met deelnemers uit o.a. Canada, China, Duitsland, Japan en Zuid-Afrika. Voor de creatievellingen onder de jeugd bestaat er ook de mogelijkheid mee te doen aan de wedstrijd voor het beste tuinontwerp. Maar de Floraliën zijn meer dan bloemen alleen : met acht spectaculaire fonteinen en 440 m² vijveroppervlakte, kunnen ook waterliefhebbers er hun gading vinden. Tickets zijn te verkrijgen via de website http://www.floralien.be/ of bij Free Record Shop, en kosten €20 per stuk.

(Foto door D Sharon Pruitt)

Diest recreëert gratis

Tussen 1 mei en 1 juli 2010 krijgen de inwoners van Diest opnieuw de kans een gratis toegangsbewijs voor recreatiedomein "De Halve Maan" aan te vragen. Enkele jaren geleden begon het stadsbestuur met deze actie om meer echte Diestenaren naar het domein te lokken. Hoewel "De Halve Maan" altijd een populair recreatieoord is geweest, was het opvallend hoe weinig de lokale bevolking er naartoe ging, en hoeveel Walen en Brusselaars er dagelijks vertoefden. Het toekennen van de gratis abonnementen was duidelijk een schot in de roos : het aantal Diestse jongeren dat zijn zijn zomer spendeert op het kunstmatige strand in hun stad, steeg dramatisch.
Geïnteresseerden dienen zich met hun abonnement van vorig jaar aan te melden aan het loket van het provinciedomein zelf. Daar zullen zij meteen een nieuw exemplaar in ontvangst kunnen nemen. Wie zijn vorige abonnement kwijt is, kan zich wenden tot de dienst toerisme in de Felix Moonsstraat 2a, in het centrum van Diest. Tien dagen na het indienen van een aanvraagformulier zal het nieuwe toegangsbewijs daar voor hen klaarliggen.

(Foto door D Sharon Pruitt)

Vader en moeder zult gij liquideren

Oudermoord komt vaker voor dan men op het eerste gezicht zou denken

• Hasselt, zondag 6 december 2009 : Francis Loodts en Jacqueline Vandenbriel (beiden 59 jaar oud) worden dood teruggevonden in hun brandende woning. Hun zoon had hen het hoofd ingeslagen en het huis in brand gestoken, omdat ze hem geen geld meer wilden geven.
• Heppen, 9 juli 2009 : De 35-jarige Gwen Vangestel werdt koelbloedig om het leven gebracht met een hamer. Dader was het vriendje van haar 15-jarige dochter. Omdat Gwen die relatie afkeurde, had dochter Joy zich genoodzaakt gevoeld om haar moeder te (laten) vermoorden.
• Mechelen, 14 december 2008 : Een 48-jarige vrouw van Kazachse afkomst wordt vermoord aangetroffen op haar appartement. De dader was haar 21-jarige zoon. Hij doodde haar met één enkele messteek en wilde haar vervolgens deels opeten. De jongeman werd in de psychiatrie opgenomen.
• Jemeppe-sur-Meuse, december 2007 : Na een hevige ruzie brengr een 14-jarig meisje haar vader om met ettelijke messteken. Later verklaarde ze aan de politie dat ze regelmatig geslagen werd. De tiener werd in een instelling geplaatst.

Papa, sla toch niet zo hard

Fragment uit de verklaring van G. Bijns, de oudste broer van Jos

"Ik heb mijn vader altijd gekend als een dronkaard, een persoon die een alcoholieker was in de zuiverste zin van het woord. Bij zijn thuiskomst was hij een echte woesteling. Elke keer dat hij thuiskwam, begon hij zonder reden moeilijkheden te zoeken. Mijn moeder kreeg toen iedere keer slaag van hem. Hij sloeg haar dan met alles wat hij in zijn handen kreeg. Soms met de blote vuist en soms met voorwerpen die in het huis stonden. Regelmatig werd zij het huis uitgejaagd en moest ze onderdak zoeken bij de buren. Ook de kinderen moesten er in zijn dronken buien dikwijls aan geloven. Wij kregen ook slaag, met uitzondering van mijn jongste zus, die hij het liefste had. Zo heeft mijn vader mij, in dronken toestand, geslagen en van de trap geduwd, waar ik een litteken aan heb overgehouden, aan het linkeroog. Ik herhaal : mijn vader was een agressief persoon die snel op zijn tenen getrapt was. Vroeger dronk hij veel en was hij een beest, maar sinds hij naar de AA was geweest, dronk hij niet meer. Hierdoor kreeg mijn moeder minder slaag, maar de ruzies bleven."

4 schoten, 4 keer raak

Jos Bijns vermoordde in 1983 zijn tirannieke vader en werd na zijn gevangenisstraf van anderhalf jaar met open armen thuis ontvangen. Het verhaal van een moordenaar met goede bedoelingen.

Op 29 november 1983 wordt het anders zo vredige Testelt opgeschrikt door politie- en ziekenwagensirenes. Buurtbewoners zien hoe Karolus "Charel" Bijns op een brancard wordt afgevoerd en hoe zijn zoon, Louis Bijns (Jos voor de vrienden), iets later door de politie wordt meegenomen. Huismoeder Maria Aerts blijft verweesd achter en probeert te vatten wat er net gebeurd is. Door haar hardhorigheid had ze de vier fatale schoten uit de longrifle van haar oudste zoon niet gehoord, maar het bloed op de vloer laat geen ruimte voor twijfel : de tiran is gevallen. "Nu zijt ge gerust, moeke. Nu kunt ge gelukkig zijn", had Jos gezegd. Hijzelf zou nog een tijdje moeten wachten om gelukkig te kunnen zijn.

Ik ontmoet Jos in zijn huis in Testelt. Deze oudere, lichtkalende man in joggingbroek heeft alles behalve de allure van een moordenaar. De vraag waarom hij in dezelfde straat is blijven wonen als waar zijn ouderlijk huis was, dient zich aan. Jos antwoordt verbazingwekkend genoeg dat dit zijn ouderlijk huis is. "Ik heb mijn huis moeten verkopen", verklaart hij. Een mens moet nu eenmaal zijn advocaten kunnen betalen. Maar hoe raakt men in zo'n drama verzeild? Jos begint vol overgave te vertellen.

De druppel

Een week voor de feiten had vader Charel zijn zoon aangevallen met een spade. Jos was door dit incident extra achterdochtig en wilde zijn moeder zo vaak mogelijk zien. Op 29 november, rond een uur of zes 's avonds, kwam hij naar het ouderlijk huis om zijn hond te voeren. Toen hij de woonkamer binnenkwam, zag hij zijn vader zitten met huisdokter Laenen. "Op de tafel lag er een folder van Lovenjoel, godverdoeme!", roept Jos, duidelijk nog steeds kwaad hierom, "Ze wilden haar weer wegsteken."
Enkele jaren voor het familiedrama plaatsvondt, waren de huisdokter en vader Bijns erin geslaagd Maria te laten opnemen in de psychiatrische instelling van Lovenjoel. Jos had hen dit nooit vergeven. Zijn moeder duidelijk ook niet. Op de avond van de moord vond hij haar huilend in een hoekje van de wasplaats. "Ik zeg : 'Moeder, nu gaat ge met mij mee naar huis'", legt Jos hoofdschuddend uit. Tot zijn grote verbazing zegt Maria dat ze haar koffers al gepakt heeft.

Vanzelfsprekend was dit niet naar de zin van Charel, die vanuit de woonkamer het gesprek tussen moeder en zoon had kunnen volgen. Hij stormde de keuken in en al gauw escaleerde de situatie in een handgemeen tussen Jos en zijn vader. "Den ouwe heeft mij toen een paar keer serieus op mijn gezicht geslagen", herinnert Jos zich, "en toen liep hij naar de koer om een bezem te gaan halen."
Jos maakt van dit moment gebruik om snel naar zijn auto te lopen en zijn longrifle uit de kofferbak te halen. Hij had het wapen daar drie weken eerder al gelegd, voor het geval hij zijn moeder zou moeten beschermen. "Na het proces heb ik die longrifle teruggekregen", meldt Jos met enige trots, "en die bezem ook."
Pa Bijns, die zijn zoon met een vuurwapen op hem af zag komen, probeerde de voordeur nog dicht te gooien, maar Jos kon nog net de loop van zijn geweer tussen de deur steken. Toen ging alles heel snel : 4 schoten, 4 keer raak.

Verondersteld wordt dat Charel Bijns op slag dood was. Dokter Laenen, die getuige was geweest van de moord, keek eventjes rechtopstaand neer op het lichaam, en vertrok toen gewoon naar huis. Van daaruit belde hij een ziekenwagen. Maria kwam stilletjes kijken wat er allemaal aan da hand was. Door haar slechte gehoor had ze de geweerschoten niet gehoord, vanuit de keuken. "Hij is dood", had Jos gezegd, "nu kunt ge gelukkig zijn." Vervolgens belde hij zelf de politie.

Geliefde moordenaar

Jos werd overgebracht naar Leuven Centraal terwijl in Testelt en omstreken vrienden en kennissen van het gezin Bijns werden verhoord. Uit al deze verhoren kon de politie enkel opmaken dat Charel alles behalve een geliefd persoon was. Woorden als "beest", "grootspreker", "varken", "gierig", "vulgair" en "tiran" waren schering en inslag. Een buurman getuigde zelfs dat hij Charel eens met een stoel op het hoofd van Maria had zien slaan. Over Jos sprak niemand kwaad. De agenten die de verhoren uitvoerden, schreven in hun besluit neer dat niemand kon geloven dat Jos tot moord in staat was geweest. Velen zeiden zelfs dat Charel hem wel uitgedaagd zou hebben, anders zou het drama nooit plaatsgevonden hebben. Jos werd getypeerd als een vriendelijke, rustige jongeman. Behalve door zijn oudste zus. "Die deed mee met den ouwe", zegt Jos bitter, "haar zie ik nu ook niet meer." Zijn broers en jongere zus bleven hem steunen.

Ook in de gevangenis was Jos populair. Nadat hij enkele weken in Leuven had vertoefd, werd hij overgeplaatst naar de penitentiaire inrichting van Vorst. "De directeur van de gevangenis in Leuven zei me nog dat ik maar weer naar Leuven moest komen als ik lang moest zitten", zegt Jos met een grijns.
In Vorst zagen ze hem al even graag komen : "Ik mocht daar in de keuken gaan helpen", vertelt Jos fier, "omdat ik gewassen en geschoren was. Al die andere mannen lieten zich volledig gaan en waren alles behalve proper." Wanneer hij bij het kuisen van de keuken een mes terugvindt dat al drie jaar spoorloos verdwenen was, wordt hij bij de directeur geroepen. "Ik zeg : 'Meneer Peeters, u gaat me toch niet in een cel wegsteken?!'", vertelt Jos breed lachend, "maar de directeur zei : 'Nee, je krijgt opslag'. Toen verdiende ik ineens 16 frank en half per uur." Verder werd hij ook nog overgeplaatst naar een veel betere cel. Eentje zonder kakkerlakken en mét verwarming.

Proces en uitspraak

Een keer per maand kreeg Jos bezoek van zijn moeder. Maria zag er iedere keer beter, gezonder en gelukkiger uit. Ook het gevangenispersoneel zag dit, en spraken Jos er regelmatig over aan. Uiteindelijk zou dit zijn proces, ruim anderhalf jaar na de avond van de moord, enkel ten goede komen. Jos herinnert zich nog hoe de procureur hem vroeg hoeveel jaren hij 'zou willen' zitten voor de moord op zijn vader. "Vijf jaar, of zo", had Jos geantwoord. Meer had hij er absoluut niet voor over. Achteraf bleek dat de procureur eiste dat Jos, indien hij schuldig werd bevonden, 15 jaar cel zou krijgen.
Naarmate het proces naderde, werd Jos onrustiger. Hij sliep slecht en piekerde veel. Zijn medegevangenen kwamen aandraven met allerlei tips en trucjes om de rechtszaak goed door te komen : "Je moet zeggen dat je diep vanbinnen spijt hebt, en dat je weet dat je in de fout bent gegaan. Niet zeggen dat je spijt hebt, want dan ben je aan het liegen", wist iemand hem te zeggen. "Hij had gelijk", vertelt Jos, "dus dat heb ik dan ook gezegd tegen de jury."

Ook de dag van de uitspraak kan Jos zich nog levendig voor de geest halen. Toen hij 's ochtends uit zijn bed werd gehaald door een paar rijkswachters, vroeg een van hen of hij goed had geslapen. "Ik zegt : niejet", zucht Jos, "Ik had nog nooit zo slecht geslapen als toen."
Toen het gezelschap in de rechtbank aankwam, probeerde een vrouwelijke rijkswachter hem nog ietwat gerust te stellen door te zeggen dat hij zeker geen 20 jaar cel zou krijgen. Meteen daarna fluisterde ze : "Ge moogt naar huis, Jos." Een van de juryleden had onder de tafel door een teken gegeven aan de rijkswachter in kwestie, dat alles in orde zou komen. Zeven juryleden waren van oordeel dat Jos onschuldig was, vier stemden blanco en sloten zich aan bij de meerderheid, en slechts één enkel jurylid had hem schuldig verklaard. Het overgrote deel van de jury had zich enkel en alleen gebaseerd op de jarenlange tirannie en mishandelingen die Maria had moeten ondergaan.

Anderhalf jaar na de dood van zijn vader en 300 000 frank armer (het bedrag dat hij aan advocaten had moeten uitgeven) mocht Jos weer naar huis terugkeren. Hij verkocht zijn eigen huis en ging opnieuw, samen met zijn jongste broer, bij moeder wonen. Verder veranderde er niets : een dag na zijn vrijlating kon hij weer aan de slag bij zijn laatste werkgever. Al zijn vrienden en kennissen namen hem weer in het dorpsleven op, alsof er niets gebeurd was. Drie jaar later stierf Maria onverwacht aan een hartaderbreuk.

EXPERTENINTERVIEW condooms

"Oei, ik weet niet eens hoe je een condoom gebruikt"

Catherine Vantemsche, 23 jaar en medewerkster van Jac Leuven, komt dagelijks in aanraking met jongeren en rubbertjes :

Komen er veel jongeren naar het Jac (Jongeren advies centrum) met vragen over veilig vrijen, soa's en ongewenste zwangerschappen?

Catherine Vantemsche : Dat soort vragen komen bijna nooit voor, maar ze zijn er wel van tijd tot tijd. Daarstraks nog stelde een meisje mij de vraag of ze beschermd was tegen zwangerschap als ze nog maar een maand de pil nam. Verder gaat het meer om vragen in de trend van "kan ik zwanger worden als ik mijn pil een keer vergeten ben?"

Tieners trekken met dit soort problemen naar het Jac omdat ze onvoeldoende voorlichting krijgen op school. Klopt deze stelling?

Vantemsche : Helemaal niet. Als jongeren naar hier komen met vragen, is dat meestal naar aanleiding van iets dat ze hebben meegemaakt. Ze hebben bijvoorbeeld onveilig gevreeën en zijn bang een soa te hebben opgelopen of zwanger te zijn geraakt. Rond dit soort zaken hangt nog steeds een erg groot taboe, waardoor het een heel moeilijke stap is om het met de ouders te bespreken. Ook naar de huisarts gaan, is niet vanzelfsprekend. Deze wordt vaak gelinkt aan de familie, waardoor de drempel daar ook weer iets te hoog blijkt te zijn. Naar het Jac komen is gewoon gemakkelijker.

Jullie delen hier ook gratis condooms uit. Van deze dienst wordt ongetwijfeld veelvuldig gebruik gemaakt...
Vantemsche : Ja! Erg veel zelfs. (lacht enthousiast) Dat is natuurlijk ontzettend positief. Jongeren kunnen per keer dat ze bij ons langskomen twee condooms krijgen. Die limiet moet er zijn, omdat ze hier anders allemaal binnenkomen en massa's condooms mee naar huis nemen. Maar je kan er vandaag komen halen, en morgen weer terugkomen voor nieuwe, dus de limiet is niet echt een probleem.

Zijn het altijd dezelfde personen die om condooms komen vragen?

Vantemsche : We krijgen hier bij het Jac wel regelmatig dezelfde gezichten te zien, maar eigenlijk komt zowat iedereen hier over de vloer. 't Is gratis hè, dat trekt wel aan.

Heerst er nog steeds een taboe rond het kopen van condooms?

Vantemsche : Ik denk dat er nog een heel groot taboe rond bestaat. Het is nog steeds moeilijk om condooms te gaan kopen, zeker als je nog jong bent. Hier is die drempel veel lager : jongeren komen hier binnen met hun vriendje of vriendinnetje, we geven hen een paar condooms en ze huppelen weer vrolijk buiten. We stellen geen vragen of zo. Dàt en het feit dat onze condooms gratis zijn, zorgt ervoor dat de jeugd iets meer geneigd is om hier binnen te springen.

Men zou dus kunnen stellen dat de kostprijs van condooms ook een reden kan zijn dat bepaalde jongeren ze niet gebruiken?

Vantemsche : Dat zou inderdaad wel kunnen meespelen. Ik kan me inbeelden dat het voor sommigen een tamelijk dure kwestie kan worden. Zeker bij jonge mensen. Als je dan niet weet dat het Jac gratis condooms weggeeft, is dat wel eens lastig. Maar meestal is de jeugd wel voldoende inventief om toch een oplossing te vinden. Ofwel willen ze er gewoon geen echte moeite voor doen.

Jongeren hebben een hele waslijst aan misvattingen over seks en condoomgebruik. Alleen al over het aanbrengen van een condoom bestaan talloze fabeltjes. Hebben jullie hierover al vaak vragen gekregen?

Vantemsche : Nee, eigenlijk niet. Ofwel weten ze het allemaal perfect, ofwel is er hier weer sprake van een drempel en schaamte : "Oei, ik weet niet eens hoe je een condoom gebruikt!" In onze maatschappij wordt er, in mijn ogen, impliciet heel duidelijk gemaakt dat je maar moet weten hoe alles in zijn werk gaat, terwijl het allemaal niet zo vanzelfsprekend is.

Kan het gebruik van condooms gelinkt worden aan religie, afkomst, opvoeding,...?

Vantemsche : Het is zo dat het gebruik van voorbehoedsmiddelen in veel religies niet echt op prijs gesteld wordt : seks dient om zich voort te planten en niet om je te amuseren. Maar eigenlijk kan ik niet echt zeggen dat een bepaald 'soort' mensen hier vaker komt dan anderen. Je moet het natuurlijk wel van ergens hebben meegekregen, dat het erg belangrijk is je te beschermen tegen soa's en zwangerschap. Bijvoorbeeld van thuis uit, op school en uiteraard ook van vrienden.

Een laatste vraagje om het af te leren : seks zonder condoom en daarna elke keer de morning-afterpil. Goed idee?

Vantemsche : (hilariteit) Nee! Ten eerste maak je dan nog steeds kans op een soa, en ten tweede is de morning-afterpil heel erg chemisch. Het is echt niet zo gezond voor je lichaam om elke dag zo'n pilletje te nemen. Het kan je hormoonspiegel helemaal ontregelen en dergelijke. Zeker en vast niet aan te raden dus!

PRO condooms - interview

"We leven in een cultuur waar seks vaak niets meer is dan plezier"

Thomas B., 20 jaar en student, is trouwe fan van het condoom :

"Ikzelf ben een veilige vrijer, en heb dus nog nooit vervelende situaties meegemaakt. Andere mensen, daarentegen... Toen ik nog in de middelbare school zat, waren er een aantal meisjes van 16 jaar oud die zwanger waren. Onbegrijpelijk in mijn ogen, met alle aandacht die er tegenwoordig aan veilige seks besteed wordt. Om maar te zwijgen over hoe simpel het is om aan condooms te geraken.

Het is wel zo dat het eerder vervelend is om het zogenaamde intiem samenzijn te onderbreken om een condoom aan te brengen, maar het hoeft helemaal geen afknapper te zijn. Je kan er gewoon een extra onderdeel van het voorspel van maken en hem samen omdoen, op een sensuele manier. Ik ben hier tamelijk radicaal in : condooms moeten gebruikt worden tot je een vaste partner hebt en beide partijen getest zijn op soa's. Personen die geen condoom gebruiken omdat ze toch andere anticonceptiemiddelen gebruiken, kramen in mijn ogen complete bullshit uit. Het mannencondoom is het enige middel dat bijna 100% bescherming biedt tegen soa's.

Veel mannen halen aan dat ze minder voelen als ze een condoom omdoen. Dat is zo, maar niemand heeft ooit gezegd dat dat iets negatief moet zijn. Als je minder gevoelig bent, wordt het orgasme uitgesteld, wat alleen maar resulteert in meer en langer plezier voor zowel man als vrouw.

We leven in een cultuur waar seks vaak niets meer is dan een manier om plezier te hebben. Denk bijvoorbeeld maar aan one night stands en friends with benefits. Steeds vaker hebben we seks met verschillende partners, die we dikwijls van haar noch pluim kennen. Hoe mooi en leuk dat ook mag zijn, door deze nieuwe levenswijze worden allerlei ziektes en aandoeningen verspreid die in sommige gevallen fataal kunnen zijn voor de geïnfecteerde. Dat is exact de reden dat ik onmogelijk tegen condooms kan zijn : ze zijn een bescherming tegen alle ongewenste neveneffecten van seks. Ofwel veranderen we onze levenswijze, ofwel doen we een kleine moeite om onszelf te beschermen."

CONTRA condooms - interview

"Een regenjas aantrekken en in de zon gaan staan"

B.M., 23 jaar en student sociaal werk in Leuven, laat condooms liever achterwege :

"Ze verminderen de kans op een ongewenste zwangerschap, beschermen tegen soa's, snelle jongens kunnen langer doorgaan en je leert eventueel je apotheker wat beter kennen. Ik besef goed dat er een hele resem voordelen verbonden zijn aan het gebruiken van condooms, anders zouden ze niet bestaan. Maar toch kunnen ze me niet echt bekoren.

Ik heb een paar keer in mijn leven condooms gebruikt en ik vond er nooit iets aan. Om te beginnen verpesten ze het moment. Als je een beetje aan elkaar ligt te prutsen en dan opeens moet stoppen om iets in je zakken te zoeken, die verpakking open te trekken, ervoor te zorgen dat je dat ding niet binnenstebuiten omdoet... Daarnaast scheurden die condooms ook vaak, waardoor ik ze ook al niet echt zag als een veilige contraceptie op bescherming tegen geslachtsziekten. Mijn sekspartners nemen trouwens ook altijd de pil, dus voor ongewenste zwangerschappen ben ik niet echt bang. Als het meisje in kwestie op een of andere manier een probleem zou hebben met haar pil, heb ik er gewoon geen seks mee. Toch maar hopen dat er snel een mannenpil op de markt komt.

Je kan condooms het best vergelijken met een regenjas aantrekken en in de zon gaan staan : ze nemen het leuke gevoel van de seks weg en je sekspartner heeft het gevoel alsof je haar aan het bevredigen bent met een bifiworst. Natuurlijk sta ik ook stil bij de mogelijkheid een of andere soa op te lopen. Ik laat me dan ook om de 3 maanden testen bij de dokter.

Het spreekt voor zich dat ik over dit alles af en toe negatieve reacties krijg van andere mensen, maar soit, een mens kan negatieve commentaar krijgen op alles wat hij zegt of doet. Tot nu toe hebben mijn sekspartners nooit geklaagd over het feit dat ik geen condooms gebruik, zij dachten er allemaal hetzelfde over als ik."