EXPERTENINTERVIEW condooms

"Oei, ik weet niet eens hoe je een condoom gebruikt"

Catherine Vantemsche, 23 jaar en medewerkster van Jac Leuven, komt dagelijks in aanraking met jongeren en rubbertjes :

Komen er veel jongeren naar het Jac (Jongeren advies centrum) met vragen over veilig vrijen, soa's en ongewenste zwangerschappen?

Catherine Vantemsche : Dat soort vragen komen bijna nooit voor, maar ze zijn er wel van tijd tot tijd. Daarstraks nog stelde een meisje mij de vraag of ze beschermd was tegen zwangerschap als ze nog maar een maand de pil nam. Verder gaat het meer om vragen in de trend van "kan ik zwanger worden als ik mijn pil een keer vergeten ben?"

Tieners trekken met dit soort problemen naar het Jac omdat ze onvoeldoende voorlichting krijgen op school. Klopt deze stelling?

Vantemsche : Helemaal niet. Als jongeren naar hier komen met vragen, is dat meestal naar aanleiding van iets dat ze hebben meegemaakt. Ze hebben bijvoorbeeld onveilig gevreeën en zijn bang een soa te hebben opgelopen of zwanger te zijn geraakt. Rond dit soort zaken hangt nog steeds een erg groot taboe, waardoor het een heel moeilijke stap is om het met de ouders te bespreken. Ook naar de huisarts gaan, is niet vanzelfsprekend. Deze wordt vaak gelinkt aan de familie, waardoor de drempel daar ook weer iets te hoog blijkt te zijn. Naar het Jac komen is gewoon gemakkelijker.

Jullie delen hier ook gratis condooms uit. Van deze dienst wordt ongetwijfeld veelvuldig gebruik gemaakt...
Vantemsche : Ja! Erg veel zelfs. (lacht enthousiast) Dat is natuurlijk ontzettend positief. Jongeren kunnen per keer dat ze bij ons langskomen twee condooms krijgen. Die limiet moet er zijn, omdat ze hier anders allemaal binnenkomen en massa's condooms mee naar huis nemen. Maar je kan er vandaag komen halen, en morgen weer terugkomen voor nieuwe, dus de limiet is niet echt een probleem.

Zijn het altijd dezelfde personen die om condooms komen vragen?

Vantemsche : We krijgen hier bij het Jac wel regelmatig dezelfde gezichten te zien, maar eigenlijk komt zowat iedereen hier over de vloer. 't Is gratis hè, dat trekt wel aan.

Heerst er nog steeds een taboe rond het kopen van condooms?

Vantemsche : Ik denk dat er nog een heel groot taboe rond bestaat. Het is nog steeds moeilijk om condooms te gaan kopen, zeker als je nog jong bent. Hier is die drempel veel lager : jongeren komen hier binnen met hun vriendje of vriendinnetje, we geven hen een paar condooms en ze huppelen weer vrolijk buiten. We stellen geen vragen of zo. Dàt en het feit dat onze condooms gratis zijn, zorgt ervoor dat de jeugd iets meer geneigd is om hier binnen te springen.

Men zou dus kunnen stellen dat de kostprijs van condooms ook een reden kan zijn dat bepaalde jongeren ze niet gebruiken?

Vantemsche : Dat zou inderdaad wel kunnen meespelen. Ik kan me inbeelden dat het voor sommigen een tamelijk dure kwestie kan worden. Zeker bij jonge mensen. Als je dan niet weet dat het Jac gratis condooms weggeeft, is dat wel eens lastig. Maar meestal is de jeugd wel voldoende inventief om toch een oplossing te vinden. Ofwel willen ze er gewoon geen echte moeite voor doen.

Jongeren hebben een hele waslijst aan misvattingen over seks en condoomgebruik. Alleen al over het aanbrengen van een condoom bestaan talloze fabeltjes. Hebben jullie hierover al vaak vragen gekregen?

Vantemsche : Nee, eigenlijk niet. Ofwel weten ze het allemaal perfect, ofwel is er hier weer sprake van een drempel en schaamte : "Oei, ik weet niet eens hoe je een condoom gebruikt!" In onze maatschappij wordt er, in mijn ogen, impliciet heel duidelijk gemaakt dat je maar moet weten hoe alles in zijn werk gaat, terwijl het allemaal niet zo vanzelfsprekend is.

Kan het gebruik van condooms gelinkt worden aan religie, afkomst, opvoeding,...?

Vantemsche : Het is zo dat het gebruik van voorbehoedsmiddelen in veel religies niet echt op prijs gesteld wordt : seks dient om zich voort te planten en niet om je te amuseren. Maar eigenlijk kan ik niet echt zeggen dat een bepaald 'soort' mensen hier vaker komt dan anderen. Je moet het natuurlijk wel van ergens hebben meegekregen, dat het erg belangrijk is je te beschermen tegen soa's en zwangerschap. Bijvoorbeeld van thuis uit, op school en uiteraard ook van vrienden.

Een laatste vraagje om het af te leren : seks zonder condoom en daarna elke keer de morning-afterpil. Goed idee?

Vantemsche : (hilariteit) Nee! Ten eerste maak je dan nog steeds kans op een soa, en ten tweede is de morning-afterpil heel erg chemisch. Het is echt niet zo gezond voor je lichaam om elke dag zo'n pilletje te nemen. Het kan je hormoonspiegel helemaal ontregelen en dergelijke. Zeker en vast niet aan te raden dus!